Fragkiska Megaloudi | Updates

In the Land of Kim Featured in Publishers Weekly Select – June 2025

Fragkiska Megaloudi — Tue, 24 Jun 2025 03:17:33 -0400

In the Land of Kim – Two Years in North Korea by Fragkiska Megaloudi was selected for the June 2025 edition of Publishers Weekly Select, a curated spotlight on noteworthy independent titles from around the world.

Publishers Weekly is one of the most respected publications in the global book industry, offering professional reviews and editorial coverage since 1872. The PW Select feature marks an important recognition of the book's relevance and resonance.

]]>

Visual Journal- Sahel (Chad, Niger, Burkina, Nigeria)

Fragkiska Megaloudi — Sun, 22 Jun 2025 06:05:00 -0400

A personal journey through Chad, Niger, Burkina and Nigeria told through photographs and reflections from the field.

View the Journal →

]]>

Rohingya: No Place to Belong

Fragkiska Megaloudi — Sun, 22 Jun 2025 07:26:40 -0400

The region is not easily accessible to outsiders, especially in August, when the monsoon floods turn the few available roads into endless rivers of mud.

In the first Buddhist village we pass through, children smile, and the locals look at us with quiet curiosity. For a moment, you almost forget that you are in the heart of one of the most violent intercommunal conflicts in Southeast Asia — until a sign in bold red letters brings you back.

“Visitor, no Muslims allowed here,”

View the journal

]]>

Chad: "When you're hungry, it's hard to hear the cries of others"

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:40:27 -0400

The late afternoon sun beats down as Khadidja stands on the wall of her brick house and points to the meagre meal she prepared for her family: a dough made of millet with a thin green sauce. “Everything has become so expensive lately," she mutters.

The 40-year-old mother of eight lives in the town of Adré, just 400 metres from the border with Sudan, in Chad's eastern Ouaddai Province. Once a quiet border town of 68,000 inhabitants, Adré's population has more than doubled, as tens of thousands of people of all ages have arrived from Sudan since mid-June, when a new wave of violence broke out in El Geneina, the main town in West Darfur.

Khadidja's eldest daughter, Hila, is in her early 20s. She says she feels the pain of those who fled the war. Her own family has taken in two Sudanese teenagers who fled El Geneina in mid-June.

“But when you're hungry, it's hard to hear the cries of others,” adds Hila.(more)

]]>

Tragedy at Evros: A perilous river crossing to Greece

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:45:17 -0400

Basheer thought he could make it. He was 18, in good health and knew how to swim. But the Evros River crossing takes many victims.

Wet, cold, tired and lost, a mother and son who successfully crossed Evros lay down on the riverbank afterward. Hypothermia killed both. Another family buried their 4-year-old near the river after a train hit her while the family was walking along nearby tracks.

For migrants fleeing violence or seeking better economic opportunities, the Evros River is a major milestone. Flowing down from Bulgaria's Balkan Mountains, the river traces the 150-kilometre border between Turkey and Greece before emptying out into the Aegean Sea (more)

]]>

Speaking the truth out of fake news | Fragiska Megaloudi | TEDxPanteionUniversity

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:53:35 -0400

Show me the images and I’ll show you the war. Images, news, reviews, rumors, information that looks like advertisement, through clips in our smartphones, only in 30 seconds. Where is the truth? Do we see it? Fragiska Megaloudi is a reporter and writer. She has worked as a lecturer at the department of Cultural Studies in the University of West Australia, from which she resigned in order to work for humanitarian organizations. She has lived and worked in the Middle East, in Southeastern Asia (Thailand, Laos, Philippines, Myanmar), in Africa (Uganda, Nigeria), while her journalistic researches have been published in Greek and foreign media, like Al Jazeera, Spiegel, Huffington Post, Guardian. She has lived in North Korea for two years and in 2016 she published her book “In The Country Of Kims”, which is now on its 4th publication. This talk was given at a TEDx event using the TED conference format but independently organized by a local community.

Embedded Youtube video removed, see original post to watch.

]]>

Nowhere to run, nowhere to hide Lost in the city

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:37:31 -0400

IN THE DISPLACEMENT CAMPS dotted around Borno and the neighbouring northeastern states of Yobe, Gombe and Adamawa, finding a path back to self-sufficiency seems even less likely. (more)

]]>

A new generation of African artists making music in Senegal

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:28:51 -0400

Dakar, Senegal – In the lively neighbourhood of Medina in Dakar, horse-drawn carts jingle around crowded buses and makeshift stalls sell everything from clothes to mobile phones.

In a narrow alley, behind a bustling street, noisy beats pulsate from a colourful building, a community centre. (more)

]]>

The forgotten pocket of Syria’s refugee crisis

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:27:24 -0400

Nearly 20,000 Syrians grapple with squalid conditions in informal tent settlements erected in remote areas of Jordan.

Ramtha, Jordan – In the chilly afternoon, children play among a row of makeshift tents, their wooden frames covered with plastic, cardboard and old rugs.

Five-year-old Randa curls up next to an unlit stove near her family’s tent. (more)

]]>

Boko Haram survivors suffer from fear and stigma

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:25:28 -0400

Maiduguri, Nigeria – Kabiru, a tall man in his late 20s, is exhausted. With a group of men, he has to prepare food for about 2,000 displaced Nigerians living in Gombyo camp.

Kabiru, who goes only by one name, pours water in a large pot of rice. His task is to ensure there’s enough firewood and water to keep the rice boiling. It’s hard work, especially under the searing sun in northeastern Nigeria (more)

]]>

In Pyongyang, walking a fine line between politics and aid

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:35:22 -0400

How can development organizations deliver aid to perhaps the world's most cloistered country? We spoke with former U.N. officials who worked in North Korea and aid workers on the ground to find out. A Devex exclusive.

]]>

Surviving and escaping Boko Haram’s terror

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:23:11 -0400

Yola, Nigeria – Seven-year-old Rada plays barefoot in front of an old house on the outskirts of Yola, a town in northeastern Nigeria’s Adamawa state. She wears a shiny yellow scarf and smiles shyly to strangers.

Nearby sits Rada’s mother, Samira, who looks exhausted. She breastfeeds her baby, who is feverish and weak (more)

]]>

North Korea: Sanctions, luxury and aid

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:19:29 -0400

Pyongyang, North Korea – It’s rush hour and the once-empty streets of the North Korean capital now show signs of traffic congestion. Expensive cars with tinted windows occasionally pass crowded public buses and trucks crammed with soldiers, prompting traffic officers to raise their hands in a military salute. (more)

]]>

The Hidden Side of Sanctions Against North Korea

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:50:24 -0400

The economy of Democratic People’s Republic of Korea (DPRK) has suffered through decades of international sanctions -that were intensified after the two nuclear tests of 2006 and 2009-and the imposition of extended controls over its economy and trade by the UN Security Council (UNSC).

The health system of DPRK has been one of the most impacted sectors; The North Korean government maintains the policy of military first and spends significant amounts of the country’s meager resources for military and nuclear development. Thus it bears a large part of the responsibility but any analysis would be one-sided and biased if it failed to equally address the impact of the international sanctions against DPRK. More

]]>

Austerity and addiction in Athens

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:11:57 -0400

On Iasonos Street in downtown Athens, a popular hangout for drug addicts, 27-year-old Michalis is looking for his dealer to buy his fix.

Like most of Athens’ drug users, he is constantly under pressure from police who, since last year, have tried to push drug users and sex workers out of the city centre. “Police and authorities treat us worse than animals,” Michalis claims (more)

]]>

The Dirty Politics Behind the Syrian Conflict

Fragkiska Megaloudi — Fri, 20 Jun 2025 08:48:44 -0400

Over recent months the situation in the Mediterranean has served as a dramatic reminder of what the leaders of Europe have tried hard to forget. The Syrian crisis has reached Europe. Although a lot of talk has been made over numbers and percentages of refugees that every country may or may not accept, let’s not forget that behind those numbers and the showy emotionalism of the politicians hides the ugly side of world politics.

The plans to overthrow the “annoying” regimes in the Middle East began at the time when the war hawks of Washington and their European allies prepared the first Iraqi war.

In a 2007 speech, US General Wesley Clark recounted a conversation he had back in 1991 with the then Deputy Secretary of Defense Paul Wolfowitz. During that talk, the Secretary told the General that the Pentagon had already drawn plans in order to achieve the change of regimes in Iraq, Syria and Iran. “…We’ve got about 5 or 10 years to clean up those old Soviet regimes – Syria, Iran, Iraq – before the next great superpower comes on to challenge us.” More

]]>

Finanzkrise in Griechenland Die verratene Mittelschicht

Fragkiska Megaloudi — Sun, 22 Jun 2025 05:02:26 -0400

Sie zählen zu den Leidtragenden der hellenischen Krise: Für die Mittelschicht Griechenlands gleicht das Leben einem permanenten Existenzkampf. Die Wut richtet sich auf Europa - und auf die heimischen Eliten, die aus dem Niedergang nichts zu lernen scheinen. More

]]>

Σκέψεις μετά απο τις εκατοντάδες ερωτήσεις που δέχτηκα για τη Βόρεια Κορέα

Fragkiska Megaloudi — Sat, 30 Aug 2025 00:00:00 +0000

Δεν χρησιμοποιώ πολύ τις διάφορες πλατφόρμες και το Reddit είναι εκείνη που έχω επισκεφθεί λιγότερο απ’ όλες. Παλιότερα είχα ανοίξει έναν λογαριασμό για να διαβάσω κάποια θέματα, αλλά έχει περάσει τόσος καιρός που το είχα ξεχάσει. Έτσι, πριν λίγες μέρες, καθώς κοιτούσα κάποια άρθρα για τη Βόρεια Κορέα, σκέφτηκα: μα γιατί τόσος κόσμος έχει αυτή την άγνοια; Γιατί δεν ψάχνουν λίγο την αλήθεια;

Ψάχνοντας όμως κι εγώ να βρω κάποιες μαρτυρίες για τη χώρα, συνειδητοποίησα ότι το πρόβλημα δεν είναι πως ο κόσμος δεν ψάχνει, αλλά ότι δεν υπάρχει σωστή πληροφόρηση. Κάθε πληροφορία φτάνει στον αναγνώστη παραμορφωμένη, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί πολιτικά, και από τις δύο πλευρές. Και έτσι, ενώ το κοινό βομβαρδίζεται με «σπάνιες εικόνες από τη χώρα» ή «σπάνιες πληροφορίες» (αυτό το rare glimpse που διαβάζω στα αγγλικά άρθρα πλέον με κάνει να γελάω), το μόνο που γίνεται τελικά είναι να αναπαράγει ο καθένας ό,τι νομίζει ότι θα τραβήξει θέαση.

Σκέφτηκα λοιπόν, μιας και ήμουν και σε διακοπές και είχα χρόνο, να κάνω μια ανάρτηση και να προσκαλέσω τον κόσμο να μου κάνει ερωτήσεις, ώστε να δώσω όσο γίνεται μια πιο αντικειμενική εικόνα, βασισμένη σε προσωπικό βίωμα. Ειλικρινά, δεν περίμενα ότι θα διαβαστεί πολύ. Κι όμως, ξαφνικά η ανάρτηση αυτή ξεπέρασε τις 350.000 θεάσεις, είχε πάνω από 600 σχόλια και βρέθηκα για σχεδόν μια εβδομάδα να απαντώ καθημερινά σε σχόλια, τουλάχιστον τη μισή μέρα.

Η έκπληξή μου ήταν μεγάλη, όμως μου έδειξε αυτό που πάντα ήξερα: ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται μόνο για την πολιτική ή την προπαγάνδα, αλλά κυρίως για την καθημερινή ζωή. Θέλει να μάθει αυθεντική πληροφόρηση και έχει κουραστεί από τους μεγάλους τίτλους, την πολιτική και τα clickbaits. Οι εκατοντάδες ερωτήσεις που έλαβα αφορούσαν το πώς είναι να ζεις εκεί, πώς τα βγάζουν πέρα οι οικογένειες, πώς μοιάζει η καθημερινότητα σε μια χώρα που έχει δαιμονοποιηθεί όσο καμία άλλη.

Στις επόμενες γραμμές μοιράζομαι μαζί σας τις βασικότερες ερωτήσεις, τις απαντήσεις που έδωσα (σε συντομία, για λόγους χώρου) και, πάνω απ’ όλα, όσα αποκόμισα από αυτήν την απρόσμενη ανταπόκριση

Οι αριθμοί: Τι ρώτησε ο κόσμος

Όταν ομαδοποίησα τις ερωτήσεις, αναδύθηκαν έξι βασικά θέματα:

Καθημερινή ζωή & κοινωνία (30%)
Πως ζουν οι ξένοι (20%)
Κοινωνικοί κανόνες & αστυνόμευση (16%)
Πολιτική, οικονομία & κυρώσεις (13%)
Ασφάλεια & προσωπικές εντυπώσεις (10%)
Ποιά είμαι (10%)

]]>

Το Ψηφιακό Πανοπτικόν: Πώς τα σύνορα, οι πόλεμοι και η φτώχεια γίνονται βιομηχανία κέρδους

Fragkiska Megaloudi — Fri, 22 Aug 2025 00:00:00 +0000

Βρισκόμαστε στο 1791: ο Τζέρεμι Μπένθαμ, σε μια προσπάθεια να αναμορφώσει το σωφρονιστικό σύστημα της Αγγλίας, συλλαμβάνει την ιδέα της «ιδανικής φυλακής». Μιας φυλακής που δεν θα στηριζόταν στην αυθαιρεσία και τη βαρβαρότητα της σωματικής τιμωρίας, αλλά στον ορθολογισμό. Ο Μπένθαμ, ως οπαδός του ωφελιμισμού, πίστευε σε ένα σύστημα που θα μείωνε τον πόνο αλλά θα παρήγαγε τα μέγιστα κοινωνικά οφέλη.

Κι έτσι φαντάστηκε το Πανοπτικόν: μια φυλακή όπου ο κάθε κρατούμενος ζει κάτω από το βλέμμα ενός αόρατου επιτηρητή, και η ίδια η πιθανότητα της παρακολούθησης αρκεί για να επιβάλλει πειθαρχία. Για τον Μπένθαμ αυτή θα ήταν η απάντηση στο βάρβαρο σωφρονιστικό σύστημα της εποχής — μια φυλακή που θα λειτουργούσε ως μηχανισμός αναμόρφωσης και όχι απλής καταστολής, με στόχο οι κρατούμενοι να μάθουν πειθαρχία ώστε να επιστρέψουν στην κοινωνία.

Οι βρετανικές αρχές δεν συγκινήθηκαν από το όραμα του Μπένθαμ και έτσι εκείνος πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του προσπαθώντας να τους πείσει να το δεχτούν — κάτι που όμως δεν έγινε ποτέ. Ίσως γιατί, 230 χρόνια πριν, το κράτος δεν είχε ακόμη τα «σωστά» ανακλαστικά για να εκτιμήσει το Πανοπτικόν για αυτό που πραγματικά ήταν: ένα ψυχολογικό βασανιστήριο, όπου ο κρατούμενος δεν γνώριζε ποτέ αν τον παρατηρούν ή όχι, ζώντας συνεχώς σαν εκτεθειμένος σε μια αόρατη αρχή που δεν μπορούσε να κατονομάσει. Δεν γνώριζε πάντα τι επιτρέπεται και τι όχι· άρα εσωτερίκευε τον φόβο της τιμωρίας σε κάθε του κίνηση.

Αυτός ο μηχανισμός πειθαρχίας μπορεί να έμοιαζε στον Μπένθαμ με ορθολογική συνταγή κοινωνικού οφέλους· στην πράξη όμως δημιουργούσε μια κατάσταση μόνιμης αυτολογοκρισίας και καταπίεσης – ένα σύστημα που περισσότερο οδηγεί στην τρέλα μάλλον παρά στην «αναμόρφωση».

Δύο αιώνες μετά, το Πανοπτικόν δεν είναι πια φιλοσοφική αλληγορία. Αν και οι βασικές του αρχές —η αδιάκοπη επιτήρηση, ο φόβος της τιμωρίας, η εσωτερίκευση της πειθαρχίας— είχαν ήδη βρει γόνιμο έδαφος σε ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ού αιώνα, σήμερα η ίδια λογική έχει μετεξελιχθεί σε κάτι πιο περίπλοκο και πιο επικίνδυνο: ένα Πανοπτικόν ψηφιακό, στρατιωτικοποιημένο και άρρηκτα δεμένο με τις πιο σκοτεινές όψεις της παγκόσμιας οικονομίας.

Από τα ευρωπαϊκά σύνορα μέχρι την έρημο του Σαχέλ και από τη Γάζα μέχρι τον Έβρο, η ασφάλεια και η μετανάστευση έχουν μετατραπεί σε μια παγκόσμια αγορά. Μια βιομηχανία που θρέφεται από τον φόβο, παράγει αποκλεισμό, και χρηματοδοτείται – ειρωνικά – από εμάς τους ίδιους - εν αγνοία μας.

1. Η βιομηχανία των συνόρων

Η μετανάστευση παρουσιάζεται όλο και περισσότερο ως «κρίση», «απειλή» ή «εισβολή». Αυτό το αφήγημα δεν είναι τυχαίο: νομιμοποιεί μια βιομηχανία που εκτοξεύεται σε τζίρους. Σύμφωνα με την έκθεση Financing Border Wars (Transnational Institute, 2021), η παγκόσμια αγορά «ασφάλειας συνόρων» αναμένεται να φτάσει τα 65–68 δισ. δολάρια μέχρι τα τέλη του 2025, με τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης να καταγράφονται στις τεχνολογίες βιομετρίας και τεχνητής νοημοσύνης.

Πίσω από αυτόν τον τζίρο βρίσκουμε ονόματα γνώριμα: Airbus, Thales, Lockheed Martin, Elbit Systems, IBM, Accenture, IDEMIA, Palantir. Εταιρείες που φτιάχνουν αεροπλάνα και πυραύλους, αλλά και λογισμικά αναγνώρισης προσώπου, βάσεις δεδομένων βιομετρικών στοιχείων, φράχτες, drones και συστήματα παρακολούθησης.

Στη Μόρια, για παράδειγμα, η φύλαξη μέχρι το 2018 είχε ανατεθεί στην G4S, την ίδια εταιρεία που διαχειρίζεται φυλακές στη Νότια Αφρική και checkpoints στη Δυτική Όχθη. Η Civipol, μετόχοι της οποίας είναι το γαλλικό κράτος και μεγάλες εταιρείες όπλων, έχει στήσει εθνικές βάσεις αποτυπωμάτων στο Μάλι και στη Σενεγάλη, με συγχρηματοδότηση της ΕΕ. Τα δεδομένα αυτών των βάσεων χρησιμοποιούνται για απελάσεις – ένα τέλειο παράδειγμα πώς η «αναπτυξιακή συνεργασία» γίνεται εργαλείο αποκλεισμού.

2. Ποιος κερδίζει; – Οι αόρατοι μέτοχοι

Πίσω από τις πολυεθνικές της ασφάλειας, υπάρχει ένα άλλο στρώμα εξουσίας: τα επενδυτικά funds. Η BlackRock, η Vanguard και η State Street είναι οι μεγαλύτεροι μέτοχοι στις περισσότερες από τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη βιομηχανία των συνόρων.

Η Vanguard, για παράδειγμα, κατέχει μετοχές σε 15 από τις 17 κορυφαίες εταιρείες του κλάδου· η State Street έχει πάνω από 15% της Lockheed Martin· η BlackRock είναι μέτοχος σε τουλάχιστον 11 κολοσσούς. Το κεφάλαιό τους προέρχεται από τις συντάξεις, τα πανεπιστημιακά endowments και τα ασφαλιστικά ταμεία. Με άλλα λόγια, οι πολίτες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, εν αγνοία τους, χρηματοδοτούν φράχτες, απελάσεις και στρατιωτικοποιημένα σύνορα.

Η διαπλοκή είναι τέτοια που οι ίδιες εταιρείες που κερδίζουν από συμβόλαια φτιάχνουν και τις ίδιες τις πολιτικές: συμμετέχουν σε επιτροπές της ΕΕ, εκπονούν μελέτες, χρηματοδοτούν think tanks και «ειδικούς». Έτσι, οι πολιτικές που εφαρμόζονται είναι ακριβώς αυτές που τις συμφέρουν. Σε αυτό προστίθεται και το φαινόμενο των revolving doors: πρώην αξιωματούχοι της ΕΕ ή εθνικών κυβερνήσεων αναλαμβάνουν καίριες θέσεις σε εταιρείες όπλων και ασφάλειας —και το αντίστροφο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα από την Ελλάδα είναι ο Παναγιώτης Κοντολέων. Από διευθύνων σύμβουλος της G4S Ελλάς, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες ιδιωτικής ασφάλειας στον κόσμο, τοποθετήθηκε το 2019 διοικητής της ΕΥΠ. Παραιτήθηκε το 2022 μετά το σκάνδαλο των υποκλοπών, αλλά η μετάβασή του από την ιδιωτική βιομηχανία ασφάλειας στην κορυφή της κρατικής μυστικής υπηρεσίας δείχνει ξεκάθαρα πόσο θολές είναι οι γραμμές ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό συμφέρον.

Στο εξωτερικό, τα παραδείγματα είναι αμέτρητα, όπως ο πρώην διευθυντής της Frontex, Fabrice Leggeri, μετά την παραίτησή του το 2022 (μετά τις αποκαλύψεις για παράνομες επαναπροωθήσεις), βρέθηκε να συνεργάζεται με think tanks και δίκτυα που προωθούν σκληρές πολιτικές συνόρων και να πολιτεύεται με την ακροδεξιά στη Γαλλία ενω στις ΗΠΑ πρώην υπουργοί Άμυνας και ανώτατοι στρατιωτικοί περνούν σχεδόν αυτόματα στα διοικητικά συμβούλια κολοσσών όπως η Lockheed Martin, η Raytheon ή η Northrop Grumman. Ο ίδιος ο πρώην υπουργός Άμυνας Mark Esper, για παράδειγμα, είχε περάσει από ανώτερη θέση στη Raytheon πριν διοριστεί στην κυβέρνηση Τραμπ.

Αυτή η κυκλική κίνηση στελεχών —από κυβερνητικά γραφεία σε εταιρείες και πίσω— δημιουργεί ένα κλειστό κύκλωμα ισχύος. Οι πολιτικές αποφάσεις δεν λαμβάνονται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον αλλά με το βλέμμα στραμμένο στα επόμενα συμβόλαια.

3. Εξαγωγή συνόρων – Το Πανοπτικόν στην Αφρική

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αρκείται στο να υψώνει τείχη στα εξωτερικά της σύνορα. Εξάγει τα σύνορα της βαθιά στην Αφρική, μετατρέποντας τη Δυτική Αφρική σε μια «buffer zone».

Η Frontex, ο ευρωπαϊκός οργανισμός συνόρων, έχει εγκαταστήσει Risk Analysis Cells σε οκτώ χώρες της Δυτικής Αφρικής, Νίγηρα, Νιγηρία, Μάλι, Σενεγάλη, Γκάνα, Ακτή Ελεφαντοστού, Γκάμπια και Μαυριτανία. Οι μονάδες αυτές συλλέγουν, επεξεργάζονται και ανταλλάσσουν πληροφορίες με την ΕΕ σε πραγματικό χρόνο, ουσιαστικά «εξάγοντας» τα ευρωπαϊκά σύνορα στην Αφρική. Μετά τα πραξικοπήματα σε Νίγηρα και Μάλι, η συνεργασία της ΕΕ και της Frontex έχει γίνει πιο ασταθής και αβέβαιη. Παρά τις πολιτικές ανατροπές, δεν έχει υπάρξει επίσημη αποχώρηση της Frontex από τις χώρες αυτές· ωστόσο, το μέλλον των RACs εκεί παραμένει αμφίβολο και αντικείμενο διαπραγματεύσεων

Παράλληλα μέσα από το δίκτυο AFIC (Africa-Frontex Intelligence Community), 31 αφρικανικά κράτη συμμετέχουν σε κοινές επιχειρήσεις επιτήρησης.

Η ΕΕ έχει προσπαθήσει να συνάψει «συμφωνίες καθεστώτος» με τη Μαυριτανία και τη Σενεγάλη ώστε πράκτορες της Frontex να δρουν με δικαίωμα οπλοφορίας και ασυλία από δίωξη. Παρότι αυτές οι συμφωνίες πάγωσαν μετά από κοινωνικές αντιδράσεις, η κατεύθυνση είναι σαφής: μια νέα μορφή αποικιακής παρουσίας, ντυμένη με το μανδύα της «ασφάλειας».

Η επίπτωση στις τοπικές κοινωνίες είναι καταστροφική: περιορίζεται η ελευθερία κίνησης, το εμπόριο στραγγαλίζεται, και χιλιάδες άνθρωποι που ζούσαν από τη διασυνοριακή οικονομία βυθίζονται στη φτώχεια. Η έρημος του Νίγηρα αποκαλείται ήδη «ανοικτό νεκροταφείο», καθώς εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες πεθαίνουν σε διαδρομές που έγιναν θανατηφόρες εξαιτίας της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

4. Παράλληλοι μηχανισμοί – ΝΑΤΟ, πόλεμοι και κλίμα

Η ίδια λογική του Πανοπτικούν –επιτήρηση, έλεγχος, στρατιωτικοποίηση– εφαρμόζεται και σε παγκόσμια κλίμακα.

Η έκθεση του TNI για το ΝΑΤΟ (Ιούνιος 2025) είναι αποκαλυπτική: οι στρατιωτικές δαπάνες του ΝΑΤΟ αυξήθηκαν από 1,17 τρισ. δολάρια το 2021 σε 1,5 τρισ. το 2024, με άνοδο 25%. Το αντίστοιχο «στρατιωτικό αποτύπωμα άνθρακα» εκτινάχθηκε κατά 40%.

Αν υλοποιηθεί ο νέος στόχος του 3,5% ΑΕΠ, οι δαπάνες θα αγγίξουν τα 13,4 τρισ. δολάρια μέχρι το 2030. Οι εκπομπές CO₂ από αυτή τη στρατιωτικοποίηση θα ισοδυναμούν με τις συνολικές ετήσιες εκπομπές Βραζιλίας και Ιαπωνίας μαζί. Και ολα αυτά τη στιγμή που μας ζητάνε να πληρώουμε "πρασινους φόρους" και "χάρτινα καλαμάκια."

Οι ωφελημένοι είναι ξανά οι ίδιοι: οι δέκα μεγαλύτερες εταιρείες όπλων των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ κατέγραψαν αύξηση τζίρου 7,8% μέσα σε έναν χρόνο (2023–2024). Όσο οι κοινωνίες βλέπουν λιτότητα, περικοπές και πληθωρισμό, οι βιομηχανίες όπλων σπάνε ρεκόρ κερδών.

5. Το παγκόσμιο Πανοπτικόν της οικονομικής αλληλεξάρτησης

Η μετανάστευση και η ασφάλεια δεν είναι ξεκομμένες από την παγκόσμια πολιτική οικονομία. Όπως περιγράφουν οι Henry Farrell και Abraham Newman στο Foreign Affairs (2025), ζούμε στην εποχή της «weaponized interdependence»: οι ίδιες υποδομές που κάποτε ένωναν τον κόσμο –το δολάριο, το SWIFT, το Διαδίκτυο, η παραγωγή ημιαγωγών– έχουν μετατραπεί σε όπλα ελέγχου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αξιοποίησαν για δεκαετίες αυτά τα «chokepoints» για να επιβάλουν κυρώσεις και να ελέγχουν τη ροή της πληροφορίας και του χρήματος. Τώρα, η Κίνα και άλλες δυνάμεις χτίζουν τα δικά τους εναλλακτικά «stacks», δημιουργώντας έναν κατακερματισμένο κόσμο όπου η οικονομική εξάρτηση είναι εργαλείο εκβιασμού.

Αυτός ο μηχανισμός μοιάζει τρομακτικά με το σύστημα των συνόρων: ελάχιστες εταιρείες κατέχουν την τεχνολογική υποδομή, κυβερνήσεις τη μετατρέπουν σε όπλο, και οι κοινωνίες πληρώνουν το κόστος. Το Πανοπτικόν δεν είναι μόνο στα σύνορα του Έβρου ή στα drones πάνω από τη Μεσόγειο· είναι μέσα στους ίδιους τους παγκόσμιους οικονομικούς κόμβους που διαμορφώνουν ποιος θα έχει πρόσβαση σε τεχνολογία, ενέργεια, ασφάλεια.

6. Η φτώχεια και η παγκόσμια ανισότητα

Ενώ δισεκατομμύρια διοχετεύονται σε σύνορα, φράχτες και στρατούς, η φτώχεια βαθαίνει.

Σύμφωνα με την Oxfam (2024), το πλουσιότερο 1% κατέχει σχεδόν το 50% του παγκόσμιου πλούτου. Την ίδια στιγμή, περίπου 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με λιγότερα από 5,50 δολάρια την ημέρα (World Bank). Ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια έχει ξεπεράσει τα 735 εκατομμύρια.

Η εξίσωση είναι απλή: όσο οι κοινωνικοί πόροι απορροφώνται σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς και ψηφιακές φυλακές, τόσο λιγότεροι μένουν για υγεία, παιδεία, κοινωνική πρόνοια. Η λιτότητα και η φτώχεια δεν είναι τυχαίες: είναι το άλλο πρόσωπο του ίδιου συστήματος που κάνει πλούσιες τις εταιρείες ασφάλειας και όπλων.

7. Το αυτοτροφοδοτούμενο Πανοπτικόν

Αν προσπαθήσουμε να ενώσουμε τις αόρατες γραμμές, η εικόνα γίνεται καθαρή:

Τα ΜΜΕ και τα think tanks καλλιεργούν φόβο για τον «εισβολέα μετανάστη».
Ο φόβος νομιμοποιεί νέες δαπάνες για σύνορα και ασφάλεια.
Τα συμβόλαια καταλήγουν στις ίδιες εταιρείες που είχαν προτείνει τα μέτρα.
Οι ίδιες χρηματοδοτούν τις μελέτες και σχεδιάζουν τις «επόμενες λύσεις».
Όλα αυτά πληρώνονται με τις συντάξεις, τις εισφορές, τους φόρους μας.

Φόβος = Κέρδος. Κρίση = Συμβόλαιο. Ένα σύστημα που δεν έχει ανάγκη να λύσει προβλήματα· έχει ανάγκη να τα αναπαράγει.

Συμπέρασμα

Το ψηφιακό Πανοπτικόν είναι ήδη εδώ. Από τις κάμερες στα αεροδρόμια μέχρι τις βάσεις δεδομένων στην Αφρική, από τα drones στη Μεσόγειο μέχρι τις περικοπές στα σχολεία και στα νοσοκομεία, πρόκειται για το ίδιο σύστημα: ένα πλέγμα επιτήρησης, αποκλεισμού και στρατιωτικοποίησης που θρέφεται από την ανισότητα και την ανασφάλεια.

Η ίδια εταιρεία μπορεί να πουλάει λογισμικό για τα σχολεία μας και ταυτόχρονα να εξοπλίζει τον ισραηλινό στρατό που βομβαρδίζει τη Γάζα. Το ίδιο fund που επενδύει στις συντάξεις μας χρηματοδοτεί φράχτες στον Έβρο. Το ίδιο ΝΑΤΟ που μιλάει για «ασφάλεια» καίει τον πλανήτη με τις εκπομπές του. Και είναι οι ίδιες εταιρείες που κατέχουν τις πλατφόρμες μέσα από τις οποίες μιλάμε, διασυνδεόμαστε και διαμορφώνουμε τη σκέψη μας. Όσο δεν γινόμαστε «επικίνδυνοι», μας αφήνουν αυτό το κενό για να μιλάμε ελεύθερα· την ίδια στιγμή όμως καταγράφουν, κατηγοριοποιούν και εμπορεύονται κάθε μας λέξη, κάθε εικόνα, κάθε κίνηση. Είναι οι ίδιες πλατφόρμες όπου εμείς οι ίδιοι γινόμαστε προϊόν: από το Facebook μέχρι το OnlyFans, κάθε σημείο του μυαλού και του σώματός μας μετατρέπεται σε εμπόρευμα και τροφοδοτεί μια τεράστια μηχανή μιντιακής προπαγάνδας, καμουφλαρισμένη κάτω από τον μανδύα της «αυτοδιάθεσης» και της «ελευθερίας έκφρασης».

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Υπάρχει όμως μια πρώτη πράξη αντίστασης: να δούμε το σύστημα γι’ αυτό που πραγματικά είναι. Να αναγνωρίσουμε τις αόρατες γραμμές που συνδέουν τον αποκλεισμό με τα κέρδη, τη φτώχεια με τα σύνορα, την ανισότητα με τους πολέμους. Και τότε, ίσως, να βρούμε τρόπους να τις κόψουμε.

]]>

Ανισότητες, επιτήρηση & στρατιωτική κερδοφορία: Η Ευρώπη μετά την πανδημία

Fragkiska Megaloudi — Sat, 2 Aug 2025 00:00:00 +0000

Σήμερα το πρωί, με τον καφέ στο χέρι, άνοιξα τον υπολογιστή και άρχισα να χαζεύω τις εικόνες στο timeline μου. Είναι σχεδόν τρομακτικό το πώς, μέσα σε λίγα λεπτά, ξεδιπλώνεται μπροστά σου όλη η αντίφαση της εποχής — κι εσύ, ακίνητος θεατής, παρακολουθείς αποσβολωμένος. Όχι επειδή δεν έχεις επίγνωση, αλλά γιατί ο ρυθμός και ο όγκος των πληροφοριών υπερβαίνουν τη δυνατότητα επεξεργασίας.

Και κάπως έτσι, ενώ ετοιμάζεσαι για τη δουλειά — πιθανότατα κακοπληρωμένη και στην οποία θεωρείσαι αναλώσιμος — ξεδιπλώνονται μπροστά σου εικόνες μιας παγκόσμιας αποδιάρθρωσης: η γενοκτονία στη Γάζα, διαδηλώσεις πνιγμένες στα δακρυγόνα, ο γάμος ενός μεγιστάνα, η κηδεία ενός ροκ σταρ, διαφημίσεις για μαγικά χάπια «ευτυχίας».

Κι εσύ, παγιδευμένος σε ένα σύστημα σε αντιμετωπίζει σαν κάτι που μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί, προσπαθείς να βγάλεις άκρη. Κατανοείς τη βία που σε περιβάλλει, αλλά δυσκολεύεσαι να τη βιώσεις ως εμπειρία που σε αφορά άμεσα.

Η ανισότητα ως βάση του κόσμου

Κι όμως, υπάρχει ένα νήμα που ενώνει όλα αυτά: η ανισότητα και η αδικία.

Ανισότητα που δεν είναι εξαίρεση ούτε ατύχημα — είναι δομική και θεσμοθετημένη. Οι υπερδισεκατομμυριούχοι — το κορυφαίο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού — συγκεντρώνουν μόνοι τους το 44% του παγκόσμιου πλούτου και έχουν αυξήσει την περιουσία τους κατά 33,9 τρισεκατομμύρια δολάρια από το 2015 — ποσό που θα αρκούσε για να εξαλειφθεί η παγκόσμια φτώχεια 22 φορές.

Το επόμενο 10% — δηλαδή οι δισεκατομμυριούχοι και πολυεκατομμυριούχοι — συγκεντρώνει επιπλέον 40% του παγκόσμιου πλούτου. Δηλαδή, το πλουσιότερο 11% συνολικά ελέγχει το 84% του παραγόμενου πλούτου, αφήνοντας το υπόλοιπο 89% του πληθυσμού να μοιράζεται μόλις το 16%. Και ακόμη κι αυτό δεν μοιράζεται δίκαια: η μεσαία τάξη — περίπου το 33% του πληθυσμού — απορροφά το 15,5%, ενώ το φτωχότερο 56% επιβιώνει με το εναπομείναν 0,5%.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβεται μια καθημερινότητα φτιαγμένη από φτώχεια και αδικία. Αφηγούνται την ιστορία μιας πυραμίδας, όπου κάθε βαθμίδα τρέφεται από τις σάρκες εκείνων που βρίσκονται από κάτω — και όλοι μαζί από την τελευταία: το “αναλώσιμο” 56%.

Η φτώχεια σημαίνει απουσία επιλογών: να μην μπορείς να βρεις δουλειά στα 25 ή να χάνεις τη δουλειά σου στα 50. Να μην έχεις ρεύμα, καθαρό νερό, γιατρούς ή σχολείο. Να διαλέγεις αν θα φας ή αν θα αγοράσεις φάρμακα. Να συναινείς στην εκμετάλλευσή σου επειδή δεν υπάρχει άλλη επιλογή.

Κι αν η απόλυτη φτώχεια αφορά το μισό πλανήτη, η ανασφάλεια και η απουσία προοπτικής επεκτείνεται και στη λεγόμενη μεσαία τάξη — εκείνη που κάποτε πίστευε πως μπορούσε να ανέβει κοινωνικά και τώρα βλέπει τη σκάλα να εξαφανίζεται.

Από την πανδημία στην αίσθηση της αναλωσιμότητας

Τίποτα από αυτά δεν είναι καινούριο. Όμως μια ακραία εξωτερική συνθήκη, όπως η πανδημία του COVID-19, λειτούργησε ως επιταχυντής και μεγεθυντικός φακός. Δεν δημιούργησε τις ανισότητες — τις φώτισε. Τις έκανε πιο ωμές, πιο βίαιες.

Ήταν η στιγμή που, για πρώτη φορά στη σύγχρονη δυτική ιστορία, εκατομμύρια άνθρωποι ένιωσαν τι σημαίνει να είσαι αναλώσιμος. Όχι μόνο οι μετανάστες στα σύνορα ή οι άστεγοι στις πόλεις. Αλλά και οι εργαζόμενοι πρώτης γραμμής, οι ευάλωτοι, ακόμα και τα μεσαία στρώματα που μέσα σε λίγους μήνες βρέθηκαν χωρίς δουλειά, χωρίς εισόδημα, χωρίς καμία στήριξη.

Η αίσθηση της αναλωσιμότητας δεν ήταν άγνωστη. Υπήρξε ήδη το 2005, μετά τον τυφώνα Κατρίνα, όταν δεκάδες ασθενείς εγκαταλείφθηκαν στα νοσοκομεία της Νέας Ορλεάνης. Στο Memorial Medical Center, 45 άνθρωποι πέθαναν μέσα στο κτίριο, χωρίς να εκκενωθούν.

Το 2009, η γιατρός Anna Pou και τρεις ακόμη εργαζόμενοι κατηγορήθηκαν πως χορήγησαν θανατηφόρες δόσεις μορφίνης και άλλων ουσιών σε ασθενείς «που δεν μπορούσαν να μεταφερθούν». Η υπόθεση δεν οδήγησε σε καταδίκες, αλλά άφησε να αιωρείται ένα βασανιστικό ερώτημα: σε συνθήκες κρίσης, ποιος ζει, ποιος πεθαίνει — και ποιος αποφασίζει;

Δεκαπέντε χρόνια μετά, η πανδημία έθεσε τα ίδια ερωτήματα, αυτή τη φορά σε παγκόσμια κλίμακα. Το 2021, το 10% του πλανήτη είχε εξασφαλίσει πάνω από το 75% των διαθέσιμων εμβολίων, ενώ στην Αφρική λιγότερο από το 3% του πληθυσμού είχε εμβολιαστεί.

Οι ηλικιωμένοι πλήρωσαν επίσης βαρύ τίμημα. Σε πολλές χώρες, ;όσοι έμεναν στα γηροκομεία πέθαναν κατά εκατοντάδες — συχνά μόνοι, απομονωμένοι, χωρίς την παραμικρή ιατρική φροντίδα. Σε κάποιες χώρες, τα πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης έθεταν ρητά τους ηλικιωμένους σε χαμηλή προτεραιότητα όταν έπρεπε να επιλεγεί ποιος θα νοσηλευτεί.

Εδώ, δεν έχει σημασία αν κανείς αμφισβητεί ή όχι τα εμβόλια. Αυτό που μετράει είναι ο συμβολισμός: Δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά η έκφραση μιας βαθύτερης λογικής: μιας λογικής που ιεραρχεί τις ζωές με βάση την ηλικία, τη χρησιμότητα και το «αν αξίζουν».

Όταν η ασφάλεια γίνεται επένδυση

Κι ενώ η φροντίδα αποσύρεται, η στρατιωτική θωράκιση ενισχύεται. Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ δρομολογούν στρατηγικές εξοπλισμών. Το 2022, η ΕΕ ίδρυσε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF) ύψους 8 δισ. ευρώ. Το 2023, η Ursula von der Leyen πρότεινε την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση, με επενδύσεις σε drones, όπλα και τεχνολογίες παρακολούθησης.

Οι εταιρείες που ωφελούνται είναι γνωστές: Airbus, Thales, Leonardo, Indra. Τεχνολογίες που εφαρμόζονται ήδη σε εμπόλεμες ζώνες, όπως η Γάζα, μετατρέπουν την επιτήρηση σε κυριαρχία και την κρίση σε ευκαιρία για μεταφορά δημόσιων πόρων σε ιδιωτικά συμφέροντα.

Η ασφάλεια γίνεται βιομηχανία· η τεχνολογία, όπλο. Η αγορά ασφάλειας συνόρων αναμένεται να φτάσει τα 65–68 δισ. δολάρια έως τα τέλη του 2025. Η τεχνητή νοημοσύνη στον τομέα αυτόν προβλέπεται να αγγίξει τα 190,6 δισ.

Η ενοποίηση στρατού, πολιτικής και τεχνολογίας διαμορφώνει μια νέα ελίτ, όπου την εξουσία ασκούν venture capitalists και data engineers. Οι τεχνολογικοί συνταγματάρχες δεν διοικούν τάγματα — ελέγχουν υποδομές, πλατφόρμες και αλγορίθμους.

Δεν πρόκειται πλέον για ένα απλό στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, αλλά για ένα πλήρως ενοποιημένο στρατιωτικο-πολιτικο-τεχνολογικό σύστημα, όπου η τεχνολογία είναι όπλο και οι CEO οι νέοι στρατηγοί.

Τα κέρδη των λίγων, η σιωπή των πολλών

Ο πόλεμος είναι επένδυση υψηλής απόδοσης και χαμηλού ρίσκου. Δεν χρειάζεται στρατός — αρκεί ένας αλγόριθμος. Δεν απαιτείται δημόσια έγκριση — αρκεί ένα συμβόλαιο. Οι μάχες δεν δίνονται στο πεδίο αλλά στα δεδομένα, τα cloud και τα χρηματιστήρια.

Πολιτικές αποφάσεις για πόλεμο, εξοπλισμούς και καταστολή περνούν στα χέρια ιδιωτικών παρόχων. Η βία βαφτίζεται «λύση ασφαλείας». Οι ίδιες τεχνολογίες που εφαρμόζονται σε εμπόλεμες ζώνες, επανέρχονται για να διαχειριστούν τη σκέψη μας και να ρυθμίσουν τον δημόσιο λόγο. Τεχνολογίες και πλατφόρμες που δεν μπορούμε να αποφύγουμε — και τις οποίες όλοι χρησιμοποιούμε καθημερινά.

Οι κυρίαρχοι παίκτες είναι: Airbus, Lockheed Martin, Elbit, IBM, Palantir, Accenture, G4S κ.ά. Οι βασικοί τους επενδυτές είναι οι συνήθεις ύποπτοι: Vanguard, BlackRock, Capital Group, State Street. Οι μετοχές τους προέρχονται από ταμεία σύνταξης, ασφαλιστικά ιδρύματα και πανεπιστημιακά κεφάλαια — δηλαδή από εμάς.

Η χρηματοδότησή τους βασίζεται άμεσα ή έμμεσα στα δημόσια ταμεία. Και έτσι ξέρουμε πολύ καλά: όταν μας λένε ποιος ζει και ποιος πεθαίνει, ποιος έχει πρόσβαση στα φάρμακα, ποιος θα μπορέσει να αποπληρώσει το φοιτητικό ή το στεγαστικό του δάνειο, το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχουν χρήματα — αλλά το ποιος τα διαχειρίζεται και ποιος επωφελείται.

Τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεσμεύονται να δαπανούν έως και 5% του ΑΕΠ τους για άμυνα, ενώ η ΕΕ ετοιμάζει πακέτο 800 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας. Όχι για την προστασία των αμάχων, αλλά για τη διαιώνιση των συγκρούσεων. Κι όταν οι επιζώντες φτάνουν στα σύνορα της Ευρώπης, τους περιμένουν τείχη, κράτηση και άρνηση.

Η "έξυπνη ασφάλεια" περιλαμβάνει βιομετρικά δεδομένα, λογισμικά ανάλυσης κοινωνικών δικτύων και αλγόριθμους προσώπων. Στόχος: ο διαχωρισμός "αποδεκτών" και "ανεπιθύμητων". Η Γαλλία, μέσω της Civipol, δημιουργεί βάσεις δεδομένων σε αφρικανικές χώρες. Η ΕΕ χρηματοδοτεί κέντρα κράτησης και συνάπτει συμφωνίες με αυταρχικά καθεστώτα.

Οι συνθήκες κράτησης και απέλασης παραβιάζουν συστηματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Υπάρχουν πάνω από 1.350 κέντρα κράτησης παγκοσμίως — 400 στην Ευρώπη. Πολλά ιδιωτικοποιημένα. Εταιρείες όπως οι CoreCivic και GEO Group επωφελούνται. Οι συνθήκες είναι συχνά απάνθρωπες. Οι απελάσεις συνδέονται με βασανιστήρια, χωρισμούς και θανάτους.

Το επιχείρημα της "ασφάλειας" έχει μετατραπεί σε εργαλείο κερδοφορίας. Εφαρμόζεται πρώτα σε μετανάστες και μετά σε όλους. Η κανονικοποίηση του ελέγχου, η ιδιωτικοποίηση της επιτήρησης και η μετατροπή της κρίσης σε επενδυτική ευκαιρία συνθέτουν τη νέα αρχιτεκτονική εξουσίας.

Σε αυτό τον κόσμο, η δημόσια πολιτική μεταφράζεται σε αποδόσεις μετοχών. Οι λίγοι κερδίζουν περισσότερα. Οι πολλοί μένουν εκτεθειμένοι — με λιγότερα δικαιώματα, λιγότερη προστασία και όλο και συχνότερα, χωρίς καν το δικαίωμα να ακουστούν.

]]>