Οι εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα 2016-2018 Μέρος Πρώτο

Χαμόγελα, Βόρεια Κορέα Οκτώβριος 2013 (Φραγκίσκα Μεγαλούδη)

Το βιβλίο,  Στη Χώρα των Κιμ,  ολοκληρώθηκε λίγο πριν τις αμερικανικές εκλογές, όταν όλα τα προγνωστικά έδιναν την Χίλαρι Κλίντον ως την επόμενη πρόεδρο των ΗΠΑ. Η Κλίντον ακολουθούσε την πάγια τακτική των κυρώσεων εναντίον της Βόρειας Κορέας, τις οποίες θεωρούσε ως το μοναδικό μέσο πίεσης ώστε να εγκαταλείψει η Πιονγκγιάνγκ το πυρηνικό της πρόγραμμα. Κατά τη διάρκεια της θητείας της ως υπουργός εξωτερικών, από το 2009 μέχρι το 2013, είχε επανειλημμένα ζητήσει και επιβάλλει μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αυστηρές κυρώσεις εναντίον της Πιονγκγιάνγκ ενώ προωθούσε την αύξηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ασία ως «αντιστάθμιση στην βορειοκορεατική απειλή».

Οι πράξεις της Κλίντον ήταν σε απόλυτη σύμπνοια με την πολιτική που εφάρμοζε ο πρόεδρος Ομπάμα.

Ο πρόεδρος Ομπάμα και η “Πολιτική της Στρατηγικής Υπομονής”

Η πολιτική αυτή έχει μείνει γνωστή ως «πολιτική στρατηγικής υπομονής», μόνο που ο ηχηρός αυτός τίτλος εξέφραζε μια διαφορετική πραγματικότητα. Φαινομενικά στηριζόταν στην ιδέα ότι η Ουάσινγκτον θα αγνοεί τις «προκλήσεις» της Πιονγκγιάνγκ και θα περιμένει ώστε η Βόρεια Κορέα να αναγκαστεί- λόγω οικονομικού και διπλωματικού  αποκλεισμού- να παραδώσει τα πυρηνικά της όπλα.

Φυσικά κανείς νοήμων άνθρωπος δεν πίστεψε ποτέ ότι κάτι τέτοιο θα συνέβαινε στο άμεσο μέλλον, επομένως υπήρχαν αρκετά σκοτεινά σημεία αυτής της στάσης, τα οποία βέβαια σπάνια αναφέρονται στον τύπο.

Το 2008 ο υποψήφιος πρόεδρος Ομπάμα υποστήριζε ότι μια από τις προτεραιότητες του θα είναι η μείωση των στρατιωτικών δαπανών. ‘Οπως υποστήριζε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, θα εξοικονομούσε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια περιορίζοντας τις δαπάνες και την ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων. Πράγματι το 2009 μείωσε τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ κατά 1.4 δισεκατομμύρια δολάρια ενώ τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς εισηγήθηκε την ακύρωση των σχεδίων αντιπυραυλικής ασπίδας στην Τσεχία και την Πολωνία, του προέδρου Μπους. Το κόστος της αντιπυραυλικής ασπίδας του προέδρου Μπους είχε θεωρηθεί ιδιαίτερα ακριβό ενώ το όλο σχέδιο είχε προκαλέσει ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ –Ρωσίας αλλά και ανάμεσα στα μέλη του ΝΑΤΟ.  Ο πρόεδρος Ομπάμα υποσχέθηκε οπλικά συστήματα νέας τεχνολογίας, ευέλικτα και με πολύ μικρότερο κόστος τα οποία θα γίνονταν ευκολότερα αποδεκτά από τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ.

Στην ουσία, αυτό που ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε, ήταν να αντικαταστήσει τις γεωγραφικές περιοχές και το είδος των οπλικών συστημάτων, συνεχίζοντας την ίδια πολιτική, την ανάπτυξη δηλαδή νέας κατηγορίας ειδικών οπλικών συστημάτων  ικανών να πλήξουν κάθε γωνιά του πλανήτη σε λιγότερο από μία ώρα.

Τον Σεπτέμβριο του 2009, ο πρόεδρος Ομπάμα, ανακοίνωσε την Ευρωπαϊκή Προσέγγιση Σταδιακής Προσαρμογής (European Phased Adaptive Approach -EPAA), η οποία αντικατέστησε την αντιπυραυλική ασπίδα του Μπους. Βασικό στοιχείο της προσέγγισης ήταν η επέκταση του Aegis, ενός προηγμένου συστήματος διοίκησης και ελέγχου το οποίο χρησιμοποιεί υπολογιστές και ραντάρ για την παρακολούθηση και την καταστροφή εχθρικών στόχων στον αέρα. Η εγκατάσταση του Aegis θα επεκτεινόταν σταδιακά (είχαν προβλεφθεί 3 κύριες φάσεις μεταξύ 2011-2018) ώστε να καλύψει όλη την Ευρώπη, στα πλαίσια της βορειοατλαντικής συμμαχίας (ΝΑΤΟ).

Παράλληλα με την ανάπτυξη περιφερειακών αμυντικών συστημάτων, ο πρόεδρος Ομπάμα προχώρησε σε ακόμα μεγαλύτερες επενδύσεις στον χώρο της άμυνας, ως απάντηση στην απειλή της Βόρειας Κορέας και του Ιράν. Στο πλαίσιο αυτό ενέκρινε την ανάπτυξη εδαφικού συστήματος άμυνας (GMD) στην Αλάσκα και την Καλιφόρνια, το οποίο είχε την ικανότητα να αναχαιτίσει διηπειρωτικούς πυραύλους ενώ μεταξύ του 2013 και του 2017 αύξησε τον αριθμό των βλημάτων αναχαίτισης εδάφους (GBIs) από 30 σε 44. Αξίζει να αναφερθεί εδώ, ότι την πρόβλεψη αυτή, την αύξηση δηλαδή των GBIs σε 44, την είχε εισαγάγει ο πρόεδρος Μπους και καταργήθηκε όταν ο Ομπάμα έγινε πρόεδρος λόγω κόστους, για να την επαναφέρει τελικά ο ίδιος λίγα χρόνια αργότερα.

Και ενώ η Βόρεια Κορέα απαντούσε με εκτοξεύσεις πυραύλων, οι ΗΠΑ αποφασίζουν να ενισχύσουν την πυραυλική τους άμυνα με το σύστημα (THAAD) το οποίο αρχικά εγκαθιστούν στη νήσο Γκουάμ. Το σύστημα αυτό έχει την ικανότητα να αναχαιτίσει εχθρικούς βαλλιστικούς πυραύλους, τόσο μέσα όσο και οριακά έξω από την ατμόσφαιρα.

Τον Ιούλιο του  2016, η τότε πρόεδρος της Νότιας Κορέας Park Geun-hye είχε εγκρίνει την εγκατάσταση του συστήματος στα σύνορα της, κάτι που είχε προκαλέσει ρωγμές στη σχέση της Νότιας Κορέας με την Κίνα αλλά και έντονες αντιδράσεις από τη Βόρεια Κορέα.

Η Κίνα υποστήριζε ότι τα συστήματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατασκοπεία εναντίον της ενώ η Βόρεια Κορέα τα θεωρούσε άμεση απειλή στην ακεραιότητα της. Ο νέος πρόεδρος της Νότιας Κορέας Moon Jae-in, αν και αρχικά ενέκρινε την επέκταση του συστήματος THAAD, ύστερα από πιέσεις και οικονομικό αποκλεισμό της Κίνας,  δεσμεύθηκε να μην εγκαταστήσει άλλα αντιβαλλιστικά συστήματα στην Κορέα και να μην προχωρήσει σε στρατιωτική συμμαχία Κορέας, ΗΠΑ και Ιαπωνίας.

Με φόντο λοιπόν το γεωπολιτικό παιχνίδι στην ΒΑ Ασία, τους συνεχείς εξοπλισμούς και τις εύθραυστες δυναμικές  μεταξύ των χωρών, η περιοχή έχει  σταδιακά μετατραπεί σε ένα τεράστιο οπλοστάσιο συστημάτων τελευταίας τεχνολογίας ικανά να πλήξουν ολόκληρο τον πλανήτη, εάν ανατραπούν οι λεπτές ισορροπίες.

Η πολιτική της στρατηγικής υπομονής του προέδρου Ομπάμα, δεν στηριζόταν στην υπομονή αλλά στα οπλικά συστήματα και στις όλο και σκληρότερες κυρώσεις εναντίον της Πιονγκγιάνγκ.

Η στάση του Trump στο θέμα της Βόρειας Κορέας ήταν λιγότερο ξεκάθαρη, καθώς από το 1999 μέχρι τις εκλογές του 2016 οι δηλώσεις του έδιναν μικτά μηνύματα. Τον Απρίλιο του 1999 είχε πει σε συνέντευξη στην εκπομπή Meet the Press,  ότι θα διαπραγματευτεί «σαν τρελός» με την Βόρεια Κορέα εάν εκλεγεί πρόεδρος. Σχεδόν ένα χρόνο μετά, τον Ιανουάριο του 2000, στη Μινεσότα κατά τη διάρκεια της τότε προεκλογικής του εκστρατείας χαρακτήριζε τη Βόρεια Κορέα ως τη μεγαλύτερη απειλή για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ενώ σε διάφορες αναρτήσεις του στο τουίτερ είχε χαρακτηρίσει τον Kim Jong-un ως «μανιακό που κάθεται πάνω σε πυρηνικά».

Τον Μάιο του 2016, λίγους μήνες πριν εκλεγεί τελικά πρόεδρος, είχε πει ότι θα καθόταν στο ίδιο τραπέζι με τον Κιμ για να λύσουν τις διαφορές τους, κάτι που επανέλαβε ακόμα και όταν απειλούσε να πνίξει τη Βόρεια Κορέα σε «βροχή φωτιάς».

Ο πρόεδρος Trump ακολούθησε την πολιτική της μέγιστης πίεσης ανακοινώνοντας νέες σκληρότερες κυρώσεις εναντίον της Πιονγκγιάνγκ και απαιτώντας πλήρη καταστροφή του πυρηνικού οπλοστασίου πριν οι ΗΠΑ συμφωνήσουν σε διαπραγμάτευση.

Οι ΗΠΑ μάλιστα, επέβαλλαν κυρώσεις  εναντίον ρωσικών, γεωργιανών και κινέζικων εταιρειών που σχετίζονταν με τη Βόρεια Κορέα, ακόμα και κατά τη διάρκεια των χειμερινών Ολυμπιακών αγώνων, όταν οι δύο Κορέες είχαν συμφωνήσει σε συναντήσεις και κοινές εμφανίσεις στους Ολυμπιακούς αγώνες.

Αν και είναι ξεκάθαρο ότι τα βέλη του προέδρου Trump στόχευαν κυρίως την Κίνα, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Βόρειας Κορέας, και η Βόρεια Κορέα δεν ήταν παρά ένα μέσο πίεσης ώστε να εκβιάσει οικονομικές διαπραγματεύσεις με τους Κινέζους, είναι σημαντικό να εξετάσουμε πως φτάσαμε στην συνάντηση κορυφής της 12ης Ιουνίου 2018.

Στο δεύτερο μέρος θα εξετασουμε τις σχέσεις ΗΠΑ και Βόρειας Κορέας στην εποχή του του Τραμπ

4 thoughts on “Οι εξελίξεις στη Βόρεια Κορέα 2016-2018 Μέρος Πρώτο

  1. Διάβασα το βιβλίο “Στη Χώρα των Κιμ^, η από προσωπική εμπειρία, αλλά και η χωρίς εξωραϊσμούς γραφή σας κ. Μεγαλούδη, μας μεταδίδει την αληθινή εικόνα για τη χώρα που όλοι φοβούνται και οικτίρουν παράλληλα. Εξαιρετικό.

  2. Ευχαριστώ πολύ, γενικά προσπαθώ να δώσω μια όσο γίνεται αντικειμενική εικόνα -100% αντικειμενικότητα δεν έχει κανεις- με παραπομπές ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να ελέγχει τις πηγές. Θα υπάρξουν τρεις ακόμα συνέχειες και έτσι θα ολοκληρωθεί το κεφάλαιο και θα συμπληρωθεί το βιβλίο χωρίς να χρειαστεί κάποιος να αγοράσει την νέα έκδοση – αν γίνει τελικά.

  3. Pingback: Μέρος Δεύτερο: Βόρεια Κορέα και ΗΠΑ: πως το μίσος έγινε (;) αγάπη | Fragkiska Megaloudi

  4. Pingback: Μέρος Τρίτο: Ηταν τελικά “έκπληξη” η στάση της Βόρειας Κορέας; | Fragkiska Megaloudi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s